Programma 0 Bestuur en ondersteuning
Personeel en huisvesting, nadeel € 303.000
- Op dit moment implementeren we OWO-breed enkele grote kernapplicaties. Dit zijn softwarepakketten die we gebruiken om taken op het gebied van jeugd, Wmo en de participatiewet uit te voeren. Het cluster functioneel beheer Sociaal Domein levert capaciteit aan het project Kernapplicaties. Door uitstel van opleveren van het project heeft de tijd ons ingehaald en moeten verschillende grote wijzigingen in de huidige applicaties én in de nieuwe applicatie worden doorgevoerd. Bij de voorjaarsrapportage was al incidenteel netto € 40.000 bijgeraamd. Vanuit de projectorganisatie is aangegeven dat extra inhuur in ieder geval nodig is tot eind december 2026. Er wordt op dit moment nog hard gewerkt aan het actualiseren van de projectopdracht. Hierdoor is inzet van de extra ondersteuning voor volgend jaar nog niet bekend. De lasten zijn € 120.000. Hiervan wordt € 80.000 betaald door Weststellingwerf en Opsterland. Per saldo is er een nadeel van € 40.000.
- Door deze kernapplicaties is ook inhuur nodig bij de afdeling OWO-bedrijfsvoering. In het voorjaar is besloten om de Multi tenant oplossing (één omgeving voor drie gemeenten in plaats van drie aparte omgevingen) los te laten. Dit betekent dat er een nieuwe planning moest worden opgesteld in overleg met de leverancier PinkRoccade Local Goverment. De vertraging leidt tot hogere kosten voor de inhuur. De inhuur is nodig voor de functie van projectleider, functioneel beheerders en procesanalist. Voor onze gemeente zijn de lasten € 200.000.
- We hebben nieuwe wachtgeldverplichtingen van een oud-wethouder ter hoogte van € 62.500. De gevolgen voor 2027 en verder zijn verwerkt in de begroting 2027.
- Voor de viering van het 10-jarig bestaan van OWO zijn kosten gemaakt ter hoogte van € 75.000, ons aandeel is € 25.000.
Rente, voordeel € 350.000
In de begroting hebben we een structurele post rente geraamd voor als kort geld moet worden opgenomen. Dat is tot nu toe voor het jaar 2026 nog niet nodig geweest en is ook niet de verwachting voor de rest van het jaar. Dit zorgt voor een voordeel van € 90.000. Daarnaast hebben we rente ontvangen vanuit het schatkistbankieren. Dit zorgt voor een voordeel van 260.000.
Algemene uitkering, voordeel € 89.000
Er is een voordeel ontstaan doordat we vanuit de algemene uitkering een afrekening over voorgaande jaren hebben ontvangen.
Onroerendezaakbelasting (OZB), voordeel € 149.000
Het voordeel is ontstaan doordat de WOZ-waarden bij de tarief bepalingen, die in september/oktober plaatsvindt, lager waren dan de WOZ-waarden bij het moment van opleggen van de aanslag in januari/februari.
Burgerzakenleges, nadeel € 35.000
Voor dit jaar zijn er minder paspoortaanvragen door de omstandigheden in de wereld. Dit zorgt voor lagere lasten en ook lagere baten. Per saldo een nadeel van € 35.000.
Programma 1 Veiligheid
Er zijn geen afwijkingen > € 25.000 in programma 1.
Programma 2 Verkeer en vervoer
Er zijn geen afwijkingen > € 25.000 in programma 2.
Programma 3 Economie
Toeristenbelasting, voordeel € 60.000
Er zijn hogere baten toeristenbelasting. Dit komt door een correctie van een aantal aanslagen toeristenbelasting uit voorgaande jaren.
Programma 4 Onderwijs
Huisvesting voortgezet onderwijs, nadeel € 61.000
Dit betreft de vergoeding aan Stichting Fierder Onderwijs om de staalconstructie van CSG Liudger (locatie Waskemeer) brandwerend te coaten. Dit is noodzakelijk gebleken op basis van bevindingen van de brandweer. Zie ook raadsmededeling #2140. Bijdragen in activa van derden activeren we normaalgesproken. Gezien de hoogte van het bedrag stellen wij voor dit in één keer af te schrijven.
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie
Bomen, nadeel € 35.000
Er zijn dit jaar minder bomen besmet met de eikenprocessierups. Hierdoor is een voordeel op dit budget ontstaan van € 40.000. Er is een nadeel van € 75.000 doordat er extra bomen gekapt moesten worden. Het gaat hier om bomen langs de weg Boekhorst, Legepoeledijk, Terwisscha (Oosterwolde richting Appelscha ten westen van de N381). Hier staan beuken die last hebben gehad van de wisselende weersomstandigheden. Hierdoor waren de bomen dusdanig slecht dat ze gekapt moesten worden. Ook is het onderhoud door een Europese aanbesteding duurder uitgevallen. De gevolgen voor de jaren 2027 en verder zijn verwerkt bij het nieuw beleid in de begroting 2027.
Accommodatiebeleid, budgettair neutraal
In de begroting is structureel rekening gehouden met kapitaallasten vanuit het accommodatiebeleid. Voor het jaar 2026 is dit budget niet volledig nodig. Dit komt doordat we pas gaan afschrijven als de investering volledig is afgerond. Dat is binnen het accommodatiebeleid nog niet het geval. We stellen voor dit budget nu toe te voegen aan de reserve accommodatiebeleid, zoals ook afgesproken is met u. De reden dat we dit nu doen in plaats van bij de jaarrekening is dat als deze toevoeging niet geraamd is en bij de jaarrekening wel plaatsvindt dit meegeteld wordt in de begrotingsonrechtmatigheden.
Programma 6 Sociaal Domein
Zorg en veiligheid, voordeel € 100.000
Vanuit dit budget wordt mede de pilot met de wijk-GGD‘er (2025–2026) bekostigd. I.v.m. een ontvangen subsidie van ZonMw voor pilot wijk-GGD'er, wordt dit budget niet volledig benut. Het resterende deel, bestemd voor Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA)-meldingen, wordt in afwachting van de verdere uitwerking van de financiering van FrIZA nog niet ingezet. Dit zorgt voor een voordeel.
Jeugdhulp, nadeel € 1.300.000
Bij de voorjaarsrapportage 2026 is het jeugdhulpbudget met € 1,5 miljoen verhoogd. Dit was nodig door een aantal zeer dure maatwerktrajecten. Het aantal maatwerken met 2-op-1-begeleiding en 1-op-1-begeleiding is niet afgenomen, zoals we wel verwachtten bij de voorjaarsrapportage 2026. Er zijn weinig tot geen alternatieve plekken voor deze jeugdigen. Bij verschillende lopende casussen is vervolgonderzoek niet binnen de huidige trajectduur afgerond, waardoor continuering van de huidige inzet nodig is. Het tekort op het jeugdhulpbudget is te verklaren door deze maatwerken. In totaal wordt in 2026 € 4 miljoen aan maatwerktrajecten uitgegeven (hier gaat het om 6 a 7 casussen), terwijl we oorspronkelijk in de begroting met ongeveer € 1 miljoen rekening hadden gehouden. Dit betekent dat we nu bij de najaarsrapportage de raming weer naar boven moeten bijstellen. Wij doen dit nu alleen voor het jaar 2026. Een dergelijke raming structureel verwerken legt een (veel te) hoge druk op onze begroting. Los van de onverminderde inzet die we inhoudelijk plegen om de jeugdigen geplaatst te krijgen en het maatwerk zoveel mogelijk terug te dringen, beraden we ons op hoe we dergelijke uitgaven financieel in de begroting moeten verwerken. Vooralsnog bekijken we dit als een incidentele uitzetting.
In het eerste kwartaal van 2026 heeft de raad budget voor extra fte’s beschikbaar gesteld voor de wachtlijsten bij het Gebiedsteam Jeugd: 4fte voor jeugdconsulenten en 1fte kwaliteitsmedewerker. De arbeidsmarkt op het vlak van Jeugdwet is krap en daardoor zijn de 4fte voor de jeugdconsulenten tot op heden niet volledig ingevuld. Er staan minder casussen op de wachtlijst dan aan het begin van dit jaar. Dit komt vooral doordat er een kwaliteitsslag is toegepast waardoor casussen konden worden doorverwezen naar het voorliggende veld of konden worden opgepakt vanuit een andere wetgeving. De wachtlijst betekent niet dat er geen zorg geleverd wordt. Het kunnen ook casussen zijn waar wel een zorgaanbieder bij betrokken is, maar waarbij er vanuit het Gebiedsteam geen vaste consulent regie voert. Daarnaast is er een fluctuerende wachtlijst qua aantallen bij team Toegang.
Wmo, budgettair neutraal
Binnen de Wmo zijn diverse verschuivingen van budgetten. De grootsten worden hieronder toegelicht.
- Er zijn minder toezicht onderzoeken door de GGD uitgevoerd ten opzichte van 2025. Dit zorgt voor een voordeel van € 90.000
- Er zijn dit jaar tot nu toe geen dure woningaanpassingen geweest. Dit zorgt voor een voordeel van € 50.000.
- Voor hulpmiddelen zijn veel verstrekkingen geweest uit het depot. Dit zorgt voor minder maatwerk en daarmee voor een voordeel van € 30.000.
- Er is een voordeel van € 200.000 op huishoudelijk hulp omdat er 20 minder cliënten waren dan in 2025 en doordat er minder of geen inzet is geweest in de vakantieperiode.
- Er zijn hogere lasten bij Wmo begeleiding van € 194.000 doordat er meer unieke cliënten waren dan in 2025 (rond de 20 extra cliënten).
- Er zijn hogere lasten bij vervoersvoorzieningen van € 80.000. Er zijn dure aanpassingen geweest door individueel maatwerk.
- Er zijn hogere lasten van € 36.000 door meer Wmo maatwerkarrangementen. Dit komt doordat gecontracteerde aanbieders sommige (zwaardere) vormen van hulp niet kunnen leveren.
- Voor indicatievrije dagbesteding is een subsidie hoger vastgesteld dan beschikt. Dit leidt tot een nabetaling en daardoor tot een nadeel van € 47.000 voor 2026.
Beschermd wonen, voordeel € 211.000
Bij de begroting 2026 is structureel € 140.000 aan baten voor Beschermd Wonen opgenomen. In de beantwoording van de technische vragen bij de Voorjaarsrapportage 2026 en Kaderbrief 2027 tijdens de raadsvergadering van 30 juni 2026 is aangegeven dat eventuele aanvullende baten uit de afrekening van Beschermd Wonen worden verwerkt zodra hierover voldoende financiële zekerheid bestaat. Nu er voldoende duidelijkheid is over de afrekening 2026, wordt het verwachte overschot op Beschermd Wonen incidenteel bijgeraamd. Dit aanvullende bedrag van € 211.000 wordt toegevoegd aan het begrotingssaldo. Ook voor de begroting 2027 en verder is structureel € 140.000 aan baten geraamd. Eventuele aanvullende baten worden verwerkt zodra hierover voldoende zekerheid is.
Programma 7 Volksgezondheid en milieu
Afval, budgettair neutraal
FUMO eist dat er ten alle tijden drie medewerkers aanwezig zijn op de milieustraat. Drie dagen in de week zijn er nu twee medewerkers aanwezig, de bezetting moet deze dagen omhoog naar drie medewerkers. Dit zorgt voor een nadeel van € 65.000. Dit wordt gedekt uit de reserve lastenverlichting. In de begroting 2027 en verder is hier al rekening mee gehouden.
Bijdrage GR FUMO, voordeel € 32.000
De ontvangen eindafrekening van de FUMO is hoger dan eind 2025 verwacht. Dit zorgt voor een voordeel.
Programma 8 Bouwen, wonen en gronden
Omgevingsvergunningen, voordeel € 135.000
We hebben hogere lasten voor Hûs en Hiem. Dit komt door een afrekening over 2025 en door hogere lasten voor het jaar 2026. Hier staan hogere baten voor leges omgevingsvergunningen tegenover. Per saldo zorgt dit voor een voordeel van € 135.000.