1. Financieel perspectief en voorstellen

Financieel perspectief en voorstellen

Terug naar navigatie - 1. Financieel perspectief en voorstellen - Financieel perspectief en voorstellen

Hieronder staat het financiële perspectief. Wij gaan hierbij uit van structurele budgettaire ruimte. Structurele lasten moeten gedekt worden door structurele baten, dan is er sprake van structureel evenwicht. In onderstaand overzicht is het structurele perspectief gelijk aan het totale perspectief. Dat komt doordat de incidentele lasten die al zijn geraamd worden gedekt door onttrekkingen aan de reserves. Deze onttrekkingen zijn ook incidenteel. Het vastgestelde structurele begrotingsperspectief is gewijzigd door de september- en decembercirculaire 2025. De jaarschijf 2030 is toegevoegd. Bij het opstellen van de programmabegroting 2027-2030 wordt jaarschijf 2030 opnieuw volledig doorgerekend (net als de andere jaarschijven).  

x € 1.000
Structureel begrotingsperspectief*
2027 2028 2029 2030
1. Primitief begroting 2026-2029 2.573 1.654 1.761 1.638
2. Structureel gevolg amendement A-113a -400 -400 -400 -400
3. Structureel gevolg septembercirculaire 2025 47 0 -46 41
4. Structureel gevolg decembercirculaire 2025 561 505 509 516
5. Gevolgen voorjaarsrapportage 2026 (zie raadsvoorstel juni 2026) -1.577 -328 -328 -328
Structureel begrotingsperspectief na voorjaarsrapportage 2026 1.204 1.431 1.496 1.467
Voorstellen en onvermijdelijke financiële effecten
a. Aanpassing tarief toeristenbelasting 30 30 30 30
b. Lokale Regiomarketing -50 -50 -50 -50
c. Kunstgrasveld Oosterwolde -92 -92 -92 -92
d. Nieuwe werkomgeving raadsleden -31 -31 -31 -31
e. Managementassistent VTH -26 -26 -26 -26
f. Rentelasten -440 -810 -810 -810
Totaal structureel perspectief na raadsbesluiten 595 452 517 488
* Het structurele perspectief is gelijk aan het totale perspectief. Omdat de geraamde incidentele lasten in de jaren 2027-2030 gedekt worden door onttrekkingen uit reserves.

1.1 Toelichting op de tabel

Terug naar navigatie - 1. Financieel perspectief en voorstellen - 1.1 Toelichting op de tabel
  1. De bedragen die hier staan komen uit de programmabegroting 2026.
  2. Bij de programmabegroting 2026 is amendement A-113A aangenomen. Hierdoor wordt jaarlijks € 400.000 uit het begrotingssaldo beschikbaar gesteld voor het accommodatiebeleid ter dekking van de kapitaallasten.
  3. Over de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2025 bent u geïnformeerd met mededeling #2007.
  4. Over de financiële gevolgen van de decembercirculaire 2025 bent u geïnformeerd met mededeling #2117.
  5. De structurele gevolgen van de voorjaarsrapportage 2026 zijn € 1.577.000 negatief voor het jaar 2027 en € 328.000 negatief voor de jaren erna. Dit komt hoofdzakelijk door:  
    • Op 3 maart is door de raad besloten voor 2026 en 2027 € 499.000 beschikbaar te stellen voor formatie voor het Gebiedsteam jeugd om de wachtlijsten weg te werken.  
    • Op 3 maart zijn door de raad onderhoudsplannen vastgesteld. De structurele gevolgen hiervan zijn € 278.000.
    • We zien een aanzienlijke toename in maatwerktrajecten binnen de jeugdhulp, veroorzaakt door een aantal zeer complexe casussen. Bij de voorjaarsrapportage is toegelicht dat we verwachten dat deze toename ook voor 2026 en deels voor 2027 van toepassing zal zijn. De hogere lasten hiervoor in 2027 zijn € 750.000.  

1.2 Toelichting op de voorstellen en de onvermijdelijke financiële effecten

Terug naar navigatie - 1. Financieel perspectief en voorstellen - 1.2 Toelichting op de voorstellen en de onvermijdelijke financiële effecten

Onderstaande voorstellen zijn om diverse redenen in deze kaderbrief verwerkt, o.a.:  

  • Het is een autonome ontwikkeling.
  • Er is al een raadsbesluit over genomen.
  • Het zorgt niet voor budgetuitzetting, er is wel een raadsbesluit nodig.
  • Het is niet wenselijk om te wachten op de begrotingsbehandeling.  

a. Aanpassing tarief toeristenbelasting 
De afgelopen jaren hebben we de tarifering van de toeristenbelasting gebaseerd op het advies van Recreatieschap Drenthe. Voor de periode 2027-2029 heeft het Recreatieschap een nieuw advies afgegeven. Het tarief voor overnachtingen in kampeermiddelen op kampeerterreinen en in kampeerboerderijen bedraagt op dit moment € 1,20 per persoon per nacht. Het advies is om dit tarief gelijk te houden. Het tarief voor andere verblijfsaccommodaties bedraagt op dit moment € 1,65 per persoon per nacht. Het advies is om dit tarief aan te passen naar € 1,90 per persoon per nacht. Voor kinderen tot en met 12 jaar geldt op dit moment een vrijstelling. Dit is door de raad besloten in juni 2023 via Amendement #30. Het advies van het Recreatieschap is om deze vrijstelling te laten vervallen, omdat de meeste gemeenten in Drenthe geen leeftijdsvrijstelling voor kinderen hanteren en omdat de leeftijdsvrijstelling tot uitvoeringsproblemen leidt. Omdat dit een beleidsarme kaderbrief is, hebben wij dit niet in ons voorstel opgenomen. Wij verwachten dat de opbrengst van de toeristenbelasting door de verhoging van het tarief met € 30.000 toeneemt.  

b. Lokale regiomarketing (Coöperatie Appelscha) 
Onze gemeente levert al jaren een financiële bijdrage aan Coöperatie Appelscha voor lokale regiomarketing. In de ontwikkelagenda Recreatie & Toerisme is aangegeven dat de jaaractiviteiten van Coöperatie Appelscha in 2026 worden geëvalueerd en dat op basis daarvan wordt besloten over het vervolg. De planning is dat de evaluatie en het informeren van de raad hierover plaatsvindt voor de raadsvergadering van juni 2026. Wij stellen voor structureel € 50.000 beschikbaar te stellen voor de lokale regiomarketing om de overeenkomst met Coöperatie Appelscha voort te kunnen zetten.

c. Kunstgrasveld s.v. Oosterwolde 
Op 27 januari 2026 is de motie # M-125: Kunstgrasveld s.v. Oosterwolde aangenomen. Daarin wordt het college verzocht in gesprek te gaan met s.v. Oosterwolde over de aanleg van een kunstgrasveld. Uit de gesprekken is naar voren gekomen dat een kunstgrasveld voor trainingen en wedstrijden op het huidige G-veld de beste oplossing is. De speelduur is 1500 uur op jaarbasis en dekt het capaciteitstekort. Er is rekening gehouden met duurzaamheid in die zin dat het niet een volledig chemisch product is. De jaarlijkse onderhoudskosten zijn vergelijkbaar met die van het huidige natuurgrasveld. Een hybride veld is (iets) goedkoper in realisatie maar kan korter worden bespeeld (500 á 600 uur) en dekt daarmee niet het capaciteitstekort. Daarnaast is het jaarlijkse onderhoud naar verwachting minstens 50% hoger dan een natuurgrasveld. We stellen voor een krediet van € 912.000 beschikbaar te stellen voor het aanleggen van een kunstgrasveld bij s.v. Oosterwolde. Dit bedrag (gebaseerd op een offerte) is inclusief 5% onvoorzien/prijsstijgingen en 21% btw.  

Btw kan worden gedekt uit de specifieke uitkering (spuk) stimulering sport. Deze specifieke uitkering is voor sportactiviteiten waarbij sprake is van btw-verlies omdat gemeenten btw voor investeringen in sport niet meer in aftrek kunnen brengen. Op basis van het huidige voorschot van de spuk kan € 20.000 worden gedekt. Mogelijk kan (een deel van) de resterende btw van € 138.000 ook gedekt worden uit de specifieke uitkering stimulering sport. Dit weten we echter pas eind 2027 als alle gemeenten hun verantwoording over 2026 hebben ingediend. Voor nu gaan we daarom uit van een benodigd netto budget van € 892.000. De kapitaallasten hiervan bedragen jaarlijks € 92.000 uitgaande van een afschrijvingstermijn van 12 jaar en 2% rekenrente. Als de volledige btw gedekt kan worden via de specifieke uitkering stimulering sport bedragen de kapitaallasten jaarlijks € 78.000.

In de motie is ook aangegeven om te onderzoeken of de dekking via de algemene reserve kan. Wij stellen u dit niet voor. Als de dekking van deze structurele last via de algemene reserve gaat dan is er na de looptijd van 12 jaar geen budget voor de vervangingsinvestering.  

d. Nieuwe werkomgeving raadsleden 
De werkomgeving van de raadsleden was versnipperd en kende veiligheidsrisico’s. Daarom hebben de raadsleden met ingang van de nieuwe raadsperiode een IPad ontvangen. Door het leggen van koppelingen via Youforce en centralisatie van het beheer bij het team ICT ontstaat een veiliger en beheersbaardere omgeving. De griffie speelt een centrale rol in correcte data-invoer en hoeft zich daardoor niet meer bezig te houden met het technisch beheer. De structurele kosten hiervan zijn € 31.000.  

e. Managementassistent VTH 
Sinds juli 2025 is binnen de afdeling VTH tijdelijk een managementassistent ingezet (besluit kaderbrief 2026). Deze ondersteuning heeft geleid tot duidelijke structuur, betere planmatigheid en een professionele organisatie van de afdeling. De functie draagt bij aan gestroomlijnde processen, verbeterde afstemming met de drie OWO-gemeenten en een merkbare kwaliteitsverbetering in de communicatie en ondersteuning richting bestuurders. Daarnaast biedt de managementassistent belangrijke ondersteuning aan de teamleiders en het afdelingshoofd, wat de operationele continuïteit en besluitvorming versterkt. Gezien deze aantoonbare meerwaarde is er een sterke wens om de tijdelijke inzet om te zetten naar een structurele formatieplaats, zodat de geboekte professionaliseringsslag duurzaam kan worden geborgd. Hiervoor is structureel € 26.000 nodig.

f. Rentelasten 
De investeringen die wij gaan doen zorgen ervoor dat we scherper moeten kijken naar of we voldoende geld (liquide middelen) beschikbaar hebben. De planningen van de investeringen zijn hierin erg belangrijk, samen met de geplande aflossingen. Op dit moment hebben we nog voldoende geld, ook om de eerste investeringsuitgaven vanuit het accommodatiebeleid te betalen. Op termijn is wel extra financiering nodig. Volgens de huidige liquiditeitsprognose loopt onze behoefte hierin op naar € 80 miljoen in 2029. Wij stellen voor om budget vrij te maken voor rentelasten zodat we in 2027 € 20 miljoen kunnen lenen en in 2028 nog eens € 20 miljoen. Voor een deel van deze rentelasten is al dekking, omdat we bij de investeringen en de daarbij behorende ramingen van kapitaallasten rekening hebben gehouden met de rekenrente. Het werkelijke rentepercentage bij het aantrekken van een lening is op dit moment hoger. Het benodigde budget voor 2027 is € 440.000 en vanaf 2028 € 810.000 om daarmee de rentelasten te dekken.  

1.3 Voorstellen zonder (directe) structurele financiële gevolgen

Terug naar navigatie - 1. Financieel perspectief en voorstellen - 1.3 Voorstellen zonder (directe) structurele financiële gevolgen

g. Publieke laadinfrastructuur 
De huidige concessie voor openbare laadinfrastructuur is beëindigd, waardoor een nieuwe uitvoeringsstructuur nodig is voor de verdere uitrol van laadpalen binnen de gemeente. In regionaal verband werken Friese gemeenten samen aan een gezamenlijke aanpak voor publieke laadinfrastructuur, waarbij gemeenten eigenaar blijven van de laadpalen en exploitatie en beheer collectief worden georganiseerd via de Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A. (OVEF). Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het Programma Duurzaam Ooststellingwerf en wordt de uitbreiding van laadinfrastructuur in de periode 2027–2030 geborgd. Hiervoor is voor onze gemeente een investeringskrediet van € 335.000 nodig voor de jaren 2027–2030. De investering per laadpaal bedraagt in aanvang € 8.000 en worden jaarlijks geïndexeerd met 3%. De laadpalen worden in 10 jaar afgeschreven. We gaan uit van plaatsing van in totaal 40 laadpalen gedurende de periode 2027-2030. De afschrijvingslasten voor de investering komen in totaal neer op € 36.000 en worden gedekt uit het exploitatieresultaat van de laadpalen. U bent hierover geïnformeerd met mededeling #2161. We stellen voor om voor de publieke laadinfrastructuur deel te nemen aan de OVEF en voor het realiseren van de laadpalen een investeringskrediet van € 335.000 beschikbaar te stellen. Dit heeft geen structurele financiële gevolgen omdat de kapitaallasten worden gedekt door de laadopbrengsten.  

h. Verlengen subsidieregeling sportaccommodaties en sportvoorzieningen 
De raad heeft in november 2022 voor de uitvoering van de subsidieregeling sportaccommodaties en sportvoorzieningen in de periode 2023 tot en met 2026 een budget beschikbaar gesteld van € 1.000.000 voor subsidies en € 1.000.000 voor leningen. Een sportvereniging kan via deze regeling subsidie ontvangen voor de realisatiekosten van sportaccommodaties dan wel sportvoorzieningen. Deze subsidie bestaat uit een bedrag ter hoogte van maximaal één derde van de realisatiekosten en een renteloze lening ter hoogte van maximaal één derde van de realisatiekosten.  

In januari 2026 heeft het college ingestemd met een subsidie van € 93.000 en een lening van € 93.000 aan Tennisclub Oosterwolde. De realisatie hiervan loopt van juni 2026-2028. Het budget wordt daarom in de begroting 2029 verwerkt. Er zit op dit moment nog 1 concrete aanvraag in de pijplijn en 1 mogelijke aanvraag. Op basis van de huidige regeling kunnen aanvragen tot 1 augustus 2026 worden ingediend. Ons voorstel is om het resterend budget met twee jaar te verlengen tot en met 2028 zodat we ook de regeling met twee jaar kunnen verlengen. De jaarlijkse lasten zijn maximaal € 64.000 als het volledige resterende budget voor subsidies van € 907.000 wordt toegekend. Hierbij is uitgegaan van een looptijd van 20 jaar en een rekenrente van 2%. Omdat we niet weten welke aanvragen binnen komen zijn de kapitaallasten lastig te voorspellen. Daarnaast is het onwenselijk om de begroting onnodig te belasten. Daarom is het voorstel om, in lijn met de besluitvorming van november 2022, de kapitaallasten niet op voorhand te begroten, maar deze achteraf te verwerken via het eerstvolgende P&C document na besluitvorming.  

i. Tijdelijke woningen Nanningaweg 
Aan de raad is voorgesteld om 80 tijdelijke woningen te realiseren aan de Nanningaweg 46 in Oosterwolde voor een periode van maximaal 30 jaar. Hiervoor is een investeringskrediet nodig van € 11,7 miljoen. Voor de onrendabele top is € 1,5 miljoen nodig. Het voorstel is om deze te dekken uit de gereserveerde Oekraïne middelen (€ 1,15 miljoen) en het restant uit de algemene reserve (€ 0,35 miljoen).  

j. Garantie voor een subsidie Open Stal 2027 – 2028 
Stichting Open Stal organiseert al jaren de beeldende kunstroute Open Stal in Oldeberkoop. Onze gemeente subsidieert Open Stal en daarnaast ontving Open Stal een subsidie van de provincie Friesland. De subsidie van de provincie Friesland is voor 2026 – 2028 komen te vervallen. Stichting Open Stal doet haar best om vervangende subsidiëring en financiering te vinden. Dat is voor 2026 gelukt. Open Stal vraagt de gemeente vangnet te zijn voor 2027 en 2028. Voor 2027 en 2028 gaat het om garantie voor een subsidie van maximaal € 24.500 per jaar. De stichting wil zich maximaal inzetten om zelf subsidies en fondsen te genereren. Na 2028 wordt er weer subsidie voor een nieuwe cultuurperiode aangevraagd bij de provincie Friesland. Mocht dit leiden tot financiële gevolgen voor onze gemeente voor het jaar 2027 en 2028, dan komen we bij u terug via een tussentijdse rapportage.