Meer
Publicatiedatum: 01-11-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 2 | Welzijn en Educatie

Programma 2 | Welzijn en Educatie

Wij willen bereiken dat alle jongeren zich ontwikkelen tot zelfstandige, actieve en betrokken inwoners. Inwoners die op een eigen manier een bijdrage leveren aan de maatschappij. Het doel is dat jongeren het onderwijs met een startkwalificatie verlaten, zodat zij een sterke positie op de arbeidsmarkt hebben. Jongeren die zonder startkwalificatie de school verlaten, bieden we een passend traject aan. Daarnaast richten we ons op kunst en cultuur. Dit is voor alle lagen van de bevolking toegankelijk. Het levert een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijk woon- en verblijfklimaat in Ooststellingwerf. 

2.1 Thema: Kunst & Cultuur

Wat willen we bereiken?

Lokale kunst, cultuur en cultureel erfgoed zorgen voor een levendige, culturele gemeente. We voeren een cultuurbeleid dat erop gericht is jong en oud in contact te brengen (en te houden) met kunst en cultuur. Cultuur levert een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijk woon- en verblijfklimaat in Ooststellingwerf. Het belang van cultuur voor de samenleving is dat het mensen ontwikkelt én verbindt. Iedereen krijgt de kans en gelegenheid te participeren. Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018 is een kans voor kunst & cultuur in onze gemeente en voor de sector recreatie & toerisme. We faciliteren en stimuleren activiteiten en initiatieven die hiermee samenhangen.

Wat hebben we bereikt?

Lokale kunst, cultuur en cultureel erfgoed zorgen voor een levendige, culturele gemeente

  • We hebben de Open Monumentendag 2017 georganiseerd.
  • We hebben nieuwe prestatie afspraken opgesteld met stichting Kunstwerf en met Kunst & COO.
  • Alle betrokken instellingen, zoals de Bibliotheek Zuid-Oost Fryslân, de Stellingwarver Schrieversronte, Kunstwerf, Kunst & COO en de Muziekfederatie Ooststellingwerf hebben ook dit jaar weer hun activiteiten uitgevoerd. Als gemeente hebben we dit gefaciliteerd.
  • De Mader-beelden in het kader van Culturele Hoofdstad 2018 zijn geplaatst.
  • De nota kunst en cultuur is geactualiseerd voor 2017 - 2019.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

De inwoners en toeristen hebben met de Open Monumentendag 2017 onze gemeentelijke en rijksmonumenten kunnen bekijken, wat nog niet eerder op deze manier mogelijk was. Bij de monumenten waren tal van activiteiten, zoals tentoonstellingen en rondleidingen. Deze dag is positief ontvangen. Verder hebben de betrokken instellingen weer tal van activiteiten georganiseerd om inwoners te betrekken bij kunst & cultuur. De samenwerking met Leergeld en Jeugdcultuurfonds heeft weer mogelijk gemaakt dat ieder kind kan meedoen aan deze activiteiten. Voor Culturele Hoofdstad zijn in 2017 de eerste stappen gezet, zoals het plaatsen van de Mader-beelden en het ontwikkelen van de website, om er in 2018 een succesvol jaar van te maken. 

2.2.1 Thema: Onderwijs algemeen

Wat willen we bereiken?

Alle jongeren ontwikkelen zich tot zelfstandige, actieve en betrokken inwoners die op een eigen manier een bijdrage leveren aan de maatschappij.

Wat hebben we bereikt?

Alle jongeren ontwikkelen zich tot zelfstandige, actieve en betrokken inwoners

Door inzet van de Brede School en het IKC is er een samenhangend geheel van onderwijs, opvang, opvoeding en vrije tijd. De inzet is gericht op het versterken en verrijken van de ontwikkelingskansen van kinderen. Dit op de situatie in deelgebied, dorp, omgeving of buurt en op de vraag en behoefte van kinderen, ouders, jongeren en bewoners. Voor het bevorderen van optimale ontwikkelingskansen voor leerlingen is de doorgaande leerlijn verder ontwikkeld. Er is een goede samenwerking en verbinding tussen voorschoolse educatie, basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Bij de omvorming van het peuterspeelzaalwerk zijn verschillen tussen peuterspeelzalen en kinderopvang weggenomen en is gezorgd voor een betere afstemming tussen peuterspeelzaalwerk, kinderopvang en onderwijs. 

In het kader van de aanpak van laaggeletterdheid is in de kinderopvang Boekstart ingevoerd. Er is in 2017 budget vrij gemaakt voor 'de Bibliotheek op school', zodat het in 2018 kan worden uitgevoerd. Verder zijn de pedagogisch medewerkers in de peuterspeelzaalgroepen opgeleid tot taalniveau 3F. Dit gaan we in 2018 uitbreiden naar de kinderopvang. Ook het Taalnetwerk is verder gegaan met de aanpak van laaggeletterdheid, zo was er in 2017 de pilot 'Taalmeter'. In het Digi-Taalhuis Oosterwolde is een dag georganiseerd in het kader van de week van het Alfabetisering. Het overgebleven budget voor de taalregisseur van het Taalnetwerk is beschikbaar gesteld voor het programma Diglin.

Via de VVE is weer een bijdrage geleverd aan het voorkomen van onderwijsachterstanden. Er is extra ingezet op kinderen met een risico op taalachterstand. Er zijn nog meer VVE doelgroep kinderen bereikt en toegeleid naar een passend aanbod. Dit is gerealiseerd door samen te werken met de JGZ. Samen met het RMC De Friese Wouden is weer gestreefd naar het laten deelnemen aan het onderwijs van alle leerplichtige kinderen en het regelmatig bezoeken van de school. Een regionale aanpak versterkt de kwaliteit. 

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Uit de Onderwijsmonitor blijkt dat onderwijsachterstanden worden teruggedrongen. Alle kinderen krijgen de kans om zich in een doorgaande leerlijn optimaal te ontwikkelen. Ook laaggeletterden hebben de mogelijkheid om zich, via het Digi-Taalhuis, te ontwikkelen op het gebied van taal en digitale vaardigheden. 

2.2.2 Thema: Huisvesting onderwijs

Wat willen we bereiken?

Het handhaven van de kwaliteit, bereikbaarheid en betaalbaarheid van het onderwijs, binnen de (financiële) kaders van het Rijk.

Wat hebben we bereikt?

Handhaven van de kwaliteit, bereikbaarheid en betaalbaarheid van het onderwijs

We hebben kennisgenomen van het spreidingsplan van de beide scholenkoepels voor primair onderwijs voor hun scholen in Ooststellingwerf. De raad heeft in oktober van 2017 besloten geen gebruik te maken van zijn bevoegdheid om o.b.s. 't Twaspan per augustus 2018 in stand te houden. De school fuseert in 2018 met c.b.s. de Schalmei tot één identiteitsrijke school voor primair onderwijs in Haulerwijk. Via een Motie vreemd aan de orde van de dag heeft de volledige raad het college verzocht de problematiek Donkerboek in samenwerking met de beide scholenkoepels en plaatselijk belang zoals omschreven in de motie uit te werken. Het college heeft de motie overgenomen. Voor de huisvesting van het onderwijs houdt het in dat het bestaande schoolgebouw van de openbare school wordt aangepast en uitgebreid met nieuwbouw. Het schoolgebouw van de bijzondere basisschool wordt afgestoten omdat de beide scholen in 2018 fuseren tot één identiteitsrijke school voor primair onderwijs in Donkerbroek.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Dat de kwaliteit, bereikbaarheid en betaalbaarheid van het onderwijs in Donkerbroek en Haulerwijk (en de andere dorpen) in 2017 op peil is gebleven.

Verbonden Partij: Beheer Multifunctioneel Vastgoed

De stichting Beheer Multifunctioneel Vastgoed beheert en exploiteert en houdt de voorziening (= de Kampus) in stand voor de huidige gebruikers (= het Stellingwerf College, Kunst & COO en de Openbare Bibliotheek). Maar ook voor culturele evenementen en overige activiteiten in het openbaar belang en voor de inwoners van Ooststellingwerf. De gemeente is vertegenwoordigd in het bestuur.

De privaatrechtelijke Stichting is tot stand gekomen in gezamenlijk overleg met de gebruikers. De Stichting is volle eigenaar en is verantwoordelijk voor de meerjarige instandhouding van de Kampus. Doelmatigheid en effectiviteit zijn hierbij de uitgangspunten. Indien nodig wordt ingespeeld op actuele ontwikkelingen.

Een risico is dat de Stichting door onvoorziene omstandigheden zijn taak niet meer kan uitvoeren (bijvoorbeeld als een van de huidige gebruikers ophoudt te bestaan). Dit risico wordt beperkt doordat indien nodig bestuurlijk overleg plaatsvindt. Daarnaast ontvangen wij als gemeente jaarlijks het jaarverslag van de Stichting, dat we aan u ter decharge voorleggen. Ooststellingwerf staat garant voor de lening van € 1.000.000. Uit de jaarrekening van de Stichting blijkt dat de stand van de liquide middelen samen met de activa ongeveer 1,5 keer de hoogte van de lening is. Daarom is het financiële risico voor ons gering.

2.3.1 Thema: Sport algemeen

Wat willen we bereiken?

Gezondere inwoners en ook het terugdringen van eenzaamheid door meer mensen te laten sporten. De kwaliteit van bewegingslessen op basisscholen verhogen. Er is een breed aanbod van tussen- en naschoolse sport- en beweegactiviteiten. De verenigingen hebben voldoende geschoolde vrijwilligers. Sport maakt onderdeel uit van een integrale benadering op het gebied van o.a. gezondheid en armoedebestrijding.

Wat hebben we bereikt?

Gezondere inwoners en terugdringen van eenzaamheid door meer mensen te laten sporten

Via de inzet van de buurtsportcoaches zijn meer inwoners (ook niet actieven) gaan sporten en bewegen. Vooral ouderen (bijvoorbeeld via gezond natuur wandelen + fitness trainingen voor ouderen in ouderencentra) zijn geactiveerd om te gaan bewegen, hetgeen ook eenzaamheid kan voorkomen of tegengaan. Kinderen in de basisschoolleeftijd met motorische achterstanden krijgen extra ondersteuningslessen vanuit de buurtsport. Buurtbewoners in de aandachtsgebieden worden extra gestimuleerd om te gaan sporten en bewegen. Hier zetten de buurtsportcoaches intensief op in.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

In alle dorpen en wijken kunnen inwoners meedoen aan activiteiten die zijn opgezet en veelal ook uitgevoerd door de buurtsportcoaches. Basisschoolleerlingen konden meedoen aan activiteiten door de buurtsportcoaches op scholen. Inwoners konden meedoen met clinics, workshops en vakantieactiviteiten, georganiseerd in samenwerking met lokale sportverenigingen. 

Beleidskaders

2.3.2 Thema: Sportaccommodaties

Wat willen we bereiken?

In juni 2015 is de Visie Sportaccommodaties 2015-2030 vastgesteld. Deze visie voeren we in 2016 en volgende jaren uit.

Wat hebben we bereikt?

Uitvoeren van de Visie Sportaccommodaties 2015-2030

In april 2017 heeft Stichting Bosbad Appelscha overeenstemming bereikt met Laco Ooststellingwerf BV voor het beheren en exploiteren van het Bosbad voor een periode van tien jaar. Daarvoor hebben Stichting Bosbad en het college overeenstemming bereikt over het sluiten van een budgetovereenkomst voor een periode van tien jaar. Er wordt overeenstemming bereikt voor een nieuwe Exploitatieovereenkomst voor de Steegdenhal te Appelscha. In het vierde kwartaal van 2017 heeft v.v. Waskemeer een uitgebreide omgevingsvergunning aangevraagd voor de uitbreiding van sportcomplex Waskemeer.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Toekomstbestendige sportvoorzieningen op een aanvaardbare afstand.

2.4 Thema: Volksgezondheid

Wat willen we bereiken?

In onze gemeente hebben we de volgende speerpunten:

  • Het percentage mensen met overgewicht naar 45% terugbrengen
  • Het percentage schoolgaande kinderen met overgewicht mag maximaal 5% zijn
  • Het alcoholgebruik bij 13-18 jarigen moet dalen naar het Friese gemiddelde van maximaal 32% en het cannabisgebruik naar maximaal 8%
  • Onze inwoners voelen zich niet eenzaam

Wat hebben we bereikt?

Bescherming, behoud en bevordering van de gezondheid

Alcohol en Drugs: Onze aanpak begint zijn vruchten af te werpen. Ten opzichte van 2012 is het alcoholgebruik onder jongeren afgenomen. Echter nog steeds hoger dan het Friese gemiddelde. Inzet blijft nodig.
Roken: De gemeente Ooststellingwerf volgt daarin de landelijke trend. Er wordt meer gerookt onder jongeren (13-18 jaar). Inzet blijft nodig.
Cannabis: Cannabis gebruik is gedaald naar het Friese gemiddelde. Inzet blijft nodig.
Overgewicht: De doelstellingen zijn niet gehaald in de gemeente Ooststellingwerf. Voor alle leeftijdscategorieën is sprake van een lichte stijging van het percentage overgewicht. Inzet blijft nodig.
Eenzaamheid: In Friesland bestaat gemiddeld een toename van het percentage inwoners dat matig of tot zeer ernstig eenzaam is. In de gemeente Ooststellingwerf is dit percentage licht afgenomen. Aandacht en inzet blijft nodig.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

De inwoners van onze gemeente hebben gebruik kunnen maken van bovengenoemde activiteiten en projecten. 

Toelichting belangrijkste afwijkingen programma 2

Wat heeft het gekost?

bedragen x € 1.000
Wat heeft het ons gekost? Rekening Primitieve Actuele Rekening Verschil
2016 Begroting Begroting 2017
Saldo van baten en lasten
Lasten
2.1 Thema Kunst en cultuur -2.663 -2.195 -2.483 -2.286 197 V
2.2 Thema Onderwijs -3.878 -3.630 -3.592 -3.647 - 55 N
2.3 Thema Sport -1.527 -1.649 -1.666 -1.444 221 V
2.4 Thema Volksgezondheid -193 -266 -183 -177 6 V
Totaal Lasten -8.261 -7.741 -7.924 -7.554 370 V
Baten
2.1 Thema Kunst en cultuur 20 21 21 70 49 V
2.2 Thema Onderwijs 147 132 168 190 22 V
2.3 Thema Sport 364 254 349 365 16 V
2.4 Thema Volksgezondheid - - - - -
Totaal Baten 531 407 538 625 88 V
Saldo van baten en lasten -7.730 -7.334 -7.387 -6.929 458 V
Mutatie reserves
Toevoegingen -230 - -58 -58 -
Onttrekkingen 1.225 549 947 466 - 481 N
Mutatie reserves 995 549 889 408 - 481 N
Resultaat -6.735 -6.785 -6.498 -6.521 - 23 N

Tabel belangrijkste afwijkingen

bedragen x € 1.000
Belangrijkste afwijkingen programma 2 Verschil
Maatschappelijke initiatieven 47 V
Algemene reserve - 51 N
Kunst en cultuur 203 V
Algemene reserve - 83 N
Reserve strategische projecten - 107 N
Lokaal onderwijsbeleid 43 V
Huisvesting onderwijs - 78 N
Welzijn- en sportaccommodaties 241 V
Algemene reserve - 240 N
Overige kleine afwijkingen 2 V
Totaal afwijkingen - 23 N

Toelichting belangrijkste afwijkingen

In onderstaand overzicht lichten we de afwijkingen in de ‘overige baten en lasten’ > € 25.000 toe.

Maatschappelijke initiatieven, voordeel € 47.000*
Er was in 2017 € 320.000 beschikbaar vanuit de algemene reserve voor de tweede tender (€ 10.000) en derde tender (€ 310.000) van het Fonds Ooststellingwerf. Door een aantal terugbetalingen van subsidies resteert in 2017 € 51.000. De onttrekking uit de algemene reserve is daarom € 51.000 lager. In 2018 voegen we dit bedrag toe aan de nieuw beschikbaar gestelde middelen voor het vervolg van het Fonds.

Algemene reserve, nadeel € 51.000*
Lagere onttrekking voor Fonds Ooststellingwerf, zie maatschappelijke initiatieven.

Kunst en cultuur, voordeel € 203.000*
De totale lasten voor culturele hoofdstad 2018 en project Mader waren in 2017 afgerond € 50.000. Dit bedrag onttrekken we aan de algemene reserve. De onttrekking is € 75.500 lager dan begroot en schuift door naar 2018. Ook de onttrekking voor initiatieven voor de culturele hoofdstad € 7.400 (zie ook raadsmededeling 28-11-2017) schuift door naar 2018. Daarnaast is ook de begrote onttrekking vanuit de reserve strategische projecten voor Mader/CH2018 € 107.000 doorgeschoven naar 2018.

Algemene reserve, nadeel € 83.000*
Lagere onttrekking project Mader € 75.500 en lagere onttrekking voor initiatieven Culturele Hoofdstad € 7.400, zie kunst en cultuur. 

Reserve strategische projecten, nadeel € 107.000*
Lagere onttrekking voor Mader en CH2018 € 107.000, zie kunst en cultuur. 

Lokaal onderwijsbeleid, voordeel € 43.000

  • Leerlingenvervoer, voordeel € 30.000 doordat minder leerlingen in 2017 gebruik maakten van het leerlingenvervoer.
  • Leerplicht, voordeel € 14.000 doordat er minder trajecten zijn uitgezet dan verwacht.


Huisvesting onderwijs, nadeel € 78.000

  • Dit komt hoofdzakelijk door het verwijderen van asbest in drie schoolgebouwen van stichting Comprix. Eerder is al geconstateerd dat drie scholen asbest bevatten. De aanwezigheid van asbest wordt gezien als een constructiefout en valt daardoor binnen de normale eisen te stellen aan het onderwijs. Op basis hiervan komen de kosten van het verwijderen van het asbest in aanmerking van vergoeding door de gemeente, nadeel € 61.000.
  • Daarnaast zijn er extra lasten geweest door het herstel van de schade buitenberging MFS Zuid door brand (per saldo € 11.000).


Welzijn en sportaccommodaties, voordeel € 241.000*
De aankoop van de grond voor het sportcomplex Waskemeer is begin 2017 gerealiseerd. De uitbreiding is nog niet gerealiseerd. Het budget € 240.000 schuift door naar 2018 (lagere onttrekking vanuit de algemene reserve).

Algemene reserve, nadeel € 240.000*
Lagere onttrekking voor realisatie van uitbreiding sportcomplex Waskemeer € 240.000*, zie welzijn en sportaccommodaties. 

 

* Maakt onderdeel uit van de incidentele baten en lasten.